İçindekiler
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, 9-20 Kasım’da Antalya’da süren Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31), peyzajın iklim değişikliğine uyum planlarına ve yatırım kararlarına en baştan dahil edilmesi çağrısıyla katılıyor. Konferans boyunca Uluslararası Peyzaj Mimarları Federasyonu (IFLA) delegasyonunda yer alan Oda, federasyonun COP31 pozisyon belgesindeki önerileri Türkiye’deki planlama ve uygulama süreçleri açısından gündeme taşıyor.
IFLA’nın COP31 için hazırladığı belge, iklim taahhütlerinin uygulamaya geçirilmesi ve finansmanı tartışmasını kentlerin, kıyıların ve su havzalarının planlanma biçimiyle ilişkilendiriyor. Belgeye göre yağmur suyunu tutan, aşırı sıcakların etkisini hafifleten ve ekosistemleri koruyan peyzajlar, iklim uyumu için gerekli altyapının bir parçası olarak ele alınmalı.
“Uyum, imar ve yatırım kararı alınırken başlar”
Oda Yönetim Kurulu Başkanı Özay Yerlikaya, bir dere koridorunun korunup korunmaması, bir mahallede geçirimsiz yüzeylerin oranı ya da sıcak günlerde gölgeye erişim gibi planlama kararlarının bir kentin sel ve aşırı sıcaklara ne ölçüde açık olacağını belirlediğini vurguladı. Yerlikaya, iklim uyumunun imar planı hazırlanırken ve yatırım bütçesi belirlenirken başladığını belirterek peyzaj mimarlarının bu kararlara en baştan katılmasını ve belediyelerin iklim risklerine en açık mahallelerden başlayarak uygulama yapabilecek teknik ve mali kapasiteye kavuşmasını istedi.
Yerlikaya’ya göre yatırımların başarısı da ölçülebilir göstergelerle değerlendirilmeli: tutulan yağmur suyu miktarı, gölgeye erişimin arttığı alanlar ve bu iyileştirmelerden yararlanan kesimler bu göstergelerin başında geliyor.
Mavi-yeşil altyapı ve yerel finansman
Pozisyon belgesi, doğa temelli çözümlerin ulusal uyum politikalarına, kentlerin iklim eylem planlarına ve yatırım programlarına birlikte yansıtılmasını öneriyor. Bu yaklaşımda su yönetimiyle yeşil alan planlamasını birleştiren mavi-yeşil altyapı öne çıkıyor; yağmur suyunu geçici olarak tutabilen parklar, suyun toprağa sızmasına izin veren yüzeyler ve birbirine bağlanan yeşil alanlar mevcut kent dokusunda uygulanabilecek örnekler arasında sayılıyor. Belge ayrıca yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminin güçlendirilmesini ve yatırımların iklim risklerine en çok maruz kalan toplulukların ihtiyaçları gözetilerek planlanmasını talep ediyor.
IFLA, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve arazi bozulmasıyla mücadelede peyzajın ortak bir çalışma alanı olarak ele alınmasını savunuyor ve üç Rio Sözleşmesi arasında ortak yaklaşımı desteklemek üzere bir Uluslararası Peyzaj Sözleşmesi oluşturulması çağrısını COP31’e taşıyor.
Konferansın iki haftasında da etkinlikler
Oda, IFLA ile konferans boyunca ortak etkinlikler düzenliyor; temsilcileri farklı kurumların oturumlarında konuşmacı ve moderatör olarak yer alıyor. Bu çalışmalarda iklim politikalarının mekânsal planlamaya yansıtılması, doğa temelli çözümlerin yerelde yaygınlaştırılması ve belediyelerin uyum projeleri için teknik ve mali desteğin artırılması ele alınıyor. Oda, IFLA ile iş birliğini COP31 sonrasında da sürdürmeyi hedefliyor.
Kaynaklar
- TMMOB Peyzaj Mimarları Odası basın bülteni, “Kentleri selden ve aşırı sıcaktan korumak planlama masasında başlıyor”, 12 Kasım 2026 (NİŞ PR / Faselis aracılığıyla)
Görsel: TMMOB Peyzaj Mimarları Odası















