Türkiye’de kullanılmış yağlama yağlarını (KYY) geri kazanarak baz yağ üreten TAYRAŞ, son proses optimizasyonları ve iyileştirmelerle tesisinin KYY işleme kapasitesini yüzde 25 artışla 75 bin tona, baz yağ üretim kapasitesini ise yüzde 15’in üzerinde artışla 52 bin tona çıkardı. Rafineri, kuruluş aşamasından bu yana Rockwell Automation ile otomasyon, modernizasyon ve yaşam döngüsü hizmetleri alanında iş birliği yapıyor.
2011 yılında kurulan TAYRAŞ’ın rafinerisi 2022’de faaliyete geçti ve Ocak 2022’den bu yana tam kapasiteyle çalışıyor. 50 milyon doların üzerinde yatırımla hayata geçirilen tesis, 105 bin metrekarelik alanda yaklaşık 300 kişiye istihdam sağlıyor. Tesisin kapasitesi daha önce yılda 60 bin ton KYY işleme ve 45 bin ton baz yağ üretimi düzeyindeydi.
Şirket, kullanılmış yağlama yağlarını ileri yeniden rafinasyon teknolojileriyle Grup II ve Grup II+ baz yağlara dönüştürüyor. Bu modelle ham petrolden üretilen yeni baz yağlara olan ihtiyacı ve baz yağ üretiminin karbon ayak izini azaltmayı hedefliyor.
Dört aşamalı damıtma için tek merkezden kontrol
TAYRAŞ, gelişmiş hidro-proses teknolojisiyle birlikte çalışan dört aşamalı bir damıtma prosesi kullanıyor. Şirket, tesis genelindeki süreçlerin tek merkezden izlenmesini sağlayan, üretim sürekliliğini destekleyen, üst düzey güvenlik gerekliliklerini karşılayan ve gelecekteki modernizasyon ile kapasite artışına temel oluşturacak bir otomasyon mimarisine ihtiyaç duyuyordu.
Rafinerinin kuruluş aşamasında uzun vadeli teknoloji ortağı olarak seçilen Rockwell Automation’ın çözümü; Allen-Bradley ControlLogix, FactoryTalk View Site Edition Server tabanlı dağıtık kontrol sistemi (DCS)/SCADA mimarisi, FactoryTalk görselleştirme ve operatör arayüzü çözümleri ile operasyonel verilerin toplanması ve analizi için FactoryTalk Historian altyapısını bir araya getirdi.
Beş yıllık hizmet anlaşması ve DCS modernizasyonu
TAYRAŞ, Rockwell Automation ile önleyici bakım, yıllık sistem durum değerlendirmeleri, TechConnect desteği, saha hizmetleri ve yaşam döngüsü yönetimini kapsayan beş yıllık bir hizmet ve destek anlaşması da imzaladı. Rafineri daha sonra bir DCS modernizasyon projesi için yeniden Rockwell Automation ile çalıştı. Proje; FactoryTalk View SE yükseltmelerini, yedekli HMI sunucu mimarisinin devreye alınmasını, Historian altyapısının genişletilmesini, proses ve tank sahası sistemleri arasındaki entegrasyonun iyileştirilmesini ve ViewPoint yetkinliklerinin yeniden etkinleştirilmesini kapsıyor.
Şirketin aktardığına göre sistemin devreye girmesinden sonraki dört yıllık süreçte TAYRAŞ, otomasyon kaynaklı hiçbir kritik veya plansız duruş yaşamadan operasyonlarını sürdürdü. 7 gün 24 saat çalışması gereken bu tür tesislerde arızalar uzun ve maliyetli duruşlara yol açabiliyor.
Ertuğrul Kılıç: “Yüksek seviyede proses güvenilirliği sağladı”
TAYRAŞ Rafineri Müdürü Ertuğrul Kılıç, “TAYRAŞ’ın yeniden rafinasyon operasyonları, en ileri damıtma ve hidro-arıtma ünitelerine dayanıyor. Operasyonel güvenlik, süreklilik ve ürün kalitesi; proses kontrolü ve otomasyon sistemlerine son derece duyarlı. Bu nedenle yüksek erişilebilirlik sunan ve proses kararlılığını güvence altına alan bir otomasyon altyapısına ihtiyaç duyuyoruz. Tesisimizde kurulan Rockwell Automation sistemi, tüm süreçler açısından kritik öneme sahip yüksek seviyede proses güvenilirliği sağladı” dedi.
Rockwell Automation Türkiye Ülke Müdürü Fatih Üzümcü ise “TAYRAŞ ile rafinerinin ilk aşamalarından bu yana yürüttüğümüz iş birliğinde yalnızca otomasyon teknolojilerimizi sunmakla kalmadık; modernizasyon, veri görünürlüğü ve yaşam döngüsü hizmetlerimizle sistemin güvenilirliğini, sürdürülebilirliğini ve gelecekteki büyüme ihtiyaçlarına uyumunu destekledik” dedi.
Kaynaklar
- Rockwell Automation basın bülteni, “Tayraş, ileri otomasyon ve yaşam döngüsü hizmetleriyle sürdürülebilir baz yağ üretimine güç katıyor”, 1 Ekim 2026
- PR ajansı: Aristo İletişim (Faselis aracılığıyla)
Görseller: Rockwell Automation
